Trump, Elon Musk'ın Koltuğunu Ne Kadar Koruyabilecek?

ABD’nin eski/ yeni başkanı Donald Trump Beyaz Saray’da bulunduğu süre boyunca en tartışmalı isimlerden biri olma çıtasını her daim yükseltti. Son söylemleri bir yana geçmişteki kararları henüz dünya siyasetinde etkisini kaybetmemişken Biden’ın ardından yeniden seçilen Trump; yalnızca Amerika’da değil tüm dünyada yankı uyandıran belgelerin altına hızla imza attı. 

Philadelphia ile birlikte Minnesota, Wisconsin, Kaliforniya, Michigan, Indiana ve diğer eyaletlerde ABD Başkanı Başkan Donald Trump’ı protesto etmek için toplanan halkın hedefinde bir isim daha vardı: Elon Musk!

Elon Musk; şu anda 400 milyar dolardan fazla birleşik servetiyle dünyanın en zengin kişisi olarak, SpaceX, The Boring Company, Tesla, xAI ve eski adıyla Twitter olan sosyal medya platformu X gibi birden fazla şirketin de başında. 

Yaklaşık üç yıldır piyasalar onun X mesajları ile dalgalanıyor, astronotlar onun uzay gemileri ile uçuyor, ordular onun uzay sinyalleri ile ilerliyor, ana akıma girecek olan komplo teorilerini bile o seçiyor. 

Geçmişte ‘tekelleşme’ye yönelik hamleleri, özellikle de yasaları ile öne çıkan ABD’li bürokratlar ise neredeyse ‘ağzı açık’ bir biçimde yaşananları anlamlandırmaya çalışıyor. Çünkü ülke çapında bugüne kadar hiçbir özel vatandaş, özellikle de serveti ve iş ağı doğrudan federal otoritelerin denetimine tabi olan biri, ABD hükümetinin mekanizması üzerinde böyle bir güç kullanmadı, kullanmasına izin verilmedi. 

Fakat son dönemlerde şirketlerinden ya da teknoloji alanına olan yatırımlarından daha çok aşırı sağcı görüşleri ile demokrasiye bir tehdit olarak anılıyor. 

Trump’ın henüz seçim çalışmaları başlamadan önce ismi öne çıkmaya başlayan Elon Musk, yalnızca başkanı değil onun yeniden seçilmesi için kilit rol oynayan bir siyasi eylem komitesine (PAC) de destek sağladı. 

Trump’ın seçim sürecinde;

• Quinnipiac Üniversitesi tarafından yapılan bir ankette Musk’ın hükümet içerisinde aktif bir rol oynamasının istenmemesine,
• Trump’ın iki milyon federal çalışana yaptığı ‘istifa’ çağrısı ile dalga geçen paylaşımlarına,
• İngiltere Başbakanı’na yönelik ‘istifa’ iddialarına,
• Federal işgücünü küçültme çabaları ile Trump yetkililerini by-pass etmesine,
• ABD’de sokak ortasında yanan araçlara,
• Seçim günü platformda yaptığı ve ‘Hitler’ selamına benzetilen kol hareketine,

ve daha birçok handikapa rağmen Elon Musk resmen Beyaz Saray’da görev almayı başardı. Beyaz Saray yetkilileri CNN’e; 'özel hükümet çalışanı' olarak görev yapacak olan ve Hükümet Verimliliği Departmanının (DOGE) başına geçen Musk’a ‘ücret’ ödemeyeceklerini belirtmelerine rağmen TIME dergisinin son kapağı ülkedeki tartışmaları bir kez daha alevlendirdi. 

ABD Başkanı’na ait Oval Ofis’te eline kahve bardağı ile Elon Musk’ı kapağına taşıyan TIME dergisinin hamlesine Trump’tan; “TIME dergisi hâlâ yayında mı? Bunu bilmiyordum.” yanıtı geldi. 

Oysa TIME’ın tepkiselliğinin nedeni gayet açıktı. Simon Shuster ve Brian Bennett tarafından kaleme alınan makalede de belirtildiği gibi; “Elon Musk için çalışan bir avuç adam, Beyaz Saray'dan birkaç blok ötede bulunan ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı'na (USAID) gelerek genel merkezine tam erişim talebinde bulundu. Ajansın personeli reddetti. Silah çekilmedi. Yumruk atılmadı. Kimse polise karışmadı. Ancak Trump Yönetimi'nin bu ilk günlerinde, belki de hiçbir sahne Amerika hükümetini yeniden şekillendiren güçleri bundan daha açık bir şekilde ortaya koymamıştı.”

Kapağa ilişkin kaleme alınan bu makalede ‘DOGE Çocukları’nın bir hafta süre ile USAID’ta geçirdiği zamanda rahatsız edici boyuta ulaşan sorgularından bahsedilirken bir yandan da devraldıkları ABD Dijital Servisi’nin bundan sonra nasıl çalışacağı mesajının da iletildiği vurgulanıyor. Üstelik Musk’ın ekibi istediği erişimi de elde etti. Fakat ekibin aynı zamanda nükleer silahlara da erişimin sağlamış olması büyük tedirginlik yarattı. Hemen akabinde getirilen sınırlama ise kimseyi rahatlatmayı başaramadı. 

Kaygılarla birlikte gelen kaosta şimdilik göz gözü görmüyor. Bir yandan Elon Musk’ın şirketi Tesla’nın satışları ve doğru orantılı olarak hisseleri Almanya, İngiltere, Fransa ve özellikle de Çin’de bir haftadır düşmeye devam ederken bir yandan Trump; “Elon çok iyi işler çıkarıyor, ondan memnunum” açıklamaları ile dikkat çekti. Bu açıklamalarına gerekçe olarak da Musk’ın ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) incelemelerinde yolsuzlukları tespit etmiş olmasını gerekçe gösterdi. 

Federal çalışanları temsil eden yasa koyuculara ve avukatlara göre ise yasaları, sendika anlaşmalarını ve kamu hizmeti korumalarını ihlal eden Elon Musk’ı Trump’ın koltuğunda uzun tutması mümkün görünmüyor.