Başbakan NHS'si Sağlık Bakanlığını Sattı!

NHS Özelleştirme Süreci ve Starmer'ın Planları: Sağlık Sisteminin Geleceği Tehlikede Mi?

İngiltere’nin Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), özelleştirme tartışmalarının merkezinde. İşçi Partisi lideri Keir Starmer’ın NHS reform planları, sağlık sisteminin geleceğiyle ilgili endişeleri artırıyor. Starmer, bürokrasiyi azaltarak sistemi daha verimli hale getireceğini savunsa da geçmişteki özelleştirme deneyimleri bu iddialara şüpheyle yaklaşılmasına neden oluyor.

NHS Özelleştirme Süreci: Tarihsel Gelişim ve Sonuçlar

• Thatcher (1979-1990): Yönetim değişti, iç pazar sistemi geldi.
• Major (1990-1997): NHS Vakıf Hastaneleri kuruldu, Özel Finans Girişimi (PFI) başladı.
• Blair (1997-2007): PFI genişledi, özel hastaneler NHS hizmetlerine dahil oldu.
• Cameron (2010-2016): 2012’de Sağlık ve Sosyal Bakım Yasası, özel sektöre daha fazla erişim sağladı.
• May, Johnson, Sunak: Özelleştirme süreci devam etti, NHS hastaları özel hastanelere yönlendirildi.

Hastane otoparkları özelleşti. Hastane binaları satıldı. Hastaneler kapatıldı ve özel hastanelerin açılmasına izin verildi. Pandemi olmasaydı Boris Johnson Trump ile NHS'i Amerikan firmalarına satmak için pazarlık yaptı. Görüşmelerin raporunu muhalefet istedi ve bilgi özgürlüğü yasasına göre 400 sayfalık pazarlık muhalefet liderine sunuldu ama 400 sayfa da nerdeyse her satır sansürlenmiş siyah kalemle üstü kaptılmıştı. 

Amerika Modeli: Özelleştirilmiş Sağlık Sisteminin Riskleri
ABD sağlık sistemi, yüksek maliyetleri ve sigorta şirketlerinin belirleyici rolüyle dikkat çekiyor. NHS'in tamamen özelleşmesi, benzer bir senaryoya yol açabilir. NHS tamamen Özelleşirse 4 kişilik bir aile ortalama senelik 4 bin sterlin sağlık sigortası ödemek zorunda kalabilir. Amerika'da bir insan hastalandığında ya da yaralandığında tedavi görmek zorunda ise ve sigortası bu tedaviyi kapsamıyorsa çıkan bor yüzbinlerde dolar olabiliyor. Borcunu ödeyemeyenlerin mal ve mülklerine el koyuluyor. Ambulansla hastaneye götürülmek bile 10 bin dolar tutuyor. Misal biz İngiltere'de Pyrimethamine hapının tanesine 66 kuruş ödüyoruz. Amerika'da hap başına 750 dolar isteniyor. Özelleşme sonrası ilaç fiyatları da artacaktır. 

Yapay Zekâ ve Etik Sorunlar
AI'nin sağlık sisteminde yönetimde kullanımı etik kaygıları artırıyor. Örneğin, bütçe kısıtlamaları nedeniyle hastalara yetersiz tedavi önerilmesi gibi riskler var. Yapay zeka yoğun bakımdaki hastaların eve yollanmasını istediğinde hemşireler hasta eve giderse ölüm riski yüksek diyerek yapay zeka kararlarına karşı geldiğinde işlerini kaybedebiliyorlar. Yapay zeka, kişi yaşlı ise ve ameliyat pahalı ise bütçeye göre ameliyat tarihini yıllarca geciktirebilir. Yapay zeka sağlık alanında muazzam fayda sağladı. Ama karar mekanizmasında kullanılmamalı. Tedavi göremeyeceksek biz neden 40 sene boyunca sağlık vergisi veriyoruz?  

Hükümet Öncelikleri ve NHS'in Geleceği
Hükümetin harcama politikaları sorgulanıyor: Finans krizinde bankalara 900 milyar £ ayrılırken, NHS için yeterli bütçe bulunamıyor.

Sonuç: NHS’in özelleştirilmesi, İngiltere’de sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırabilir. Türkiye gibi ülkelerde daha uygun fiyatlı ve kaliteli sağlık hizmetleri mümkün olduğundan, sağlık turizmi artabilir. NHS’in tamamen özelleşmesi birkaç yıl içinde gerçekleşebilir.