BAZEN HİKAYEYİ DEĞİŞTİRMEK İÇİN ÖNCE HİSSİ FARKETMEK GEREKİR
Silvan Tomkins der ki: “Her tekrar eden davranış, çözülmemiş bir duygunun yeniden sahnelenmesidir.” Peki ya bu döngü kırılabilir mi? Ya bu defa sahneyi terk etmek değil, rolünü değiştirmek mümkünse?
Her tekrar eden davranış, çözülmemiş bir duygunun yeniden sahnelenmesidir. — Silvan Tomkins
Her seferinde “bu kez farklı olacak” dedin. Ama bir yerden sonra yine aynı hisle baş başa kaldın. Yeni bir ilişki, yeni bir iş, yeni bir şehir…Yine aynı kırgınlık, aynı savunma, aynı kaçış.
Sanki hayat bir tiyatro sahnesi… Ve sen, çözülmemiş bir duyguyu yeniden ve yeniden oynuyorsun.
Farkında mısın? Senaryoyu değiştirmeden sadece kostümleri değiştiriyoruz. Kimi zaman daha neşeli, kimi zaman daha öfkeli… Ama hep aynı replikler, aynı sahne arkası sessizlikleri.
Çünkü bazı duygular zamanla yok olmaz.
Görülmek, duyulmak, hissedilmek ister.
Ve sen o duyguyu fark edene kadar…aynı sahne tekar tekrar yeniden kurulur.
Kimi insanlar aynı kişilere âşık olur, hep benzer insanları hayatına çeker.
Kimi insanlar sürekli kendini ispatlamak zorundaymış gibi hisseder.
Bazılarıysa gülümseyerek her şeyi idare eder, ama içten içe görülmeyi bekler.
Peki ne yapacağız? Her şeyi geçmişe mi bağlayacağız?
Hayır.
Bir davranışı bırakmak, o davranışın taşıdığı tüm duygusal yükü de bırakmak anlamına gelir. Ve bazen, bir ilişki sadece sevgiyi değil; aynı zamanda geçmişten gelen ihtiyaçları, kendini değerli hissetme çabasını ya da yalnız kalma korkusunu da taşır. İşte bu yüzden "mantıksız" olan, içimizde mantıklıymış gibi kök salar.
Terapi Bu Noktada Ne Sunar?
Terapi, kişiye “neden bırakamıyorsun?” diye sormaz. Bunun yerine şu soruyu açmaya çalışır:
“Sana neyi veriyor ki vazgeçemiyorsun?”
Çünkü davranışlar sadece geleceğe dair değil; geçmişle kurduğumuz ilişkilerin, çocuklukta öğrenilmiş duygusal kalıpların da bir uzantısıdır.
Kendine Sormaya Cesaret Et:
-
Bu davranışta ısrar ediyorsam, hangi duygumu koruyorum?
-
Bırakırsam neyi kaybetmekten korkuyorum?
-
Bu davranış bana nasıl bir “benlik” hissi sunuyor?
Unutma: Mantıklı olduğunu bildiğin bir davranışı uygulayamamak, zayıflık değil. Bu, sadece zihnin ve kalbin aynı anda ikna olmaya ihtiyaç duyduğunu gösterir. Ve bazen kalbin ikna olması, mantığınkinden çok daha uzun bir yolculuktur.
Bu yolculukta sana eşlik eden biri, bir terapist olabilir. Ama bazen ilk adım, sadece bu soruları kendine dürüstçe sorabilmektir.
Belki de artık repliği bırakmanın, sahneden inmeden önce bir kez kendine eğilmenin zamanı gelmiştir.
Ve belki de... bir yerlerde seni dinlemeye hazır biri vardır.
Sadece davranışlarını değil, içindeki hikâyeyi de görmek isteyen biri.
Klinik Psikolog
Asuman ÖZTÜRK AYDIN
Tepkiniz Nedir?
